Foreign Policy | 2019 yilini sekillendiren olaylar: Birinci bölüm!
PeyamaKurd - Bugün 2019 yılının son günü ve saatler sonra tüm dünya koca bir yılı geride bırakarak 2020 yılına merhaba diyecek. Peki 2020 yılına girmeden önce 2019’un arkeoloji taramasını hiç yaptınız mı? 2019’da neler yaşandı ve geride neler kaldı? Yaşananların 2020’ye yansıması nasıl olacak? Tüm bu soruların yanıtını ABD’de yayın yapan Foreign Policy dergisi yazarı Lara Seligman iki bölümden oluşan ve toplamda 10 başlık alında toplanan, “2019'u şekillendiren olaylar” makalesinde ele aldı.
Birinci Bölüm
"Juan Guaidó'nun Venezüella'daki başarısız darbesinden Türkiye'nin kuzey Suriye'ye (Rojava) saldırısına kadar ulusal güvenliği değiştiren beş olay."
ABD Başkanı Donald Trump'ın ulusal güvenlik ekibinin Trump’ın, Suriye'den çekilmesini kabul etmedi. Trump’ın baş ekibi karara karşı çıktı ve istifalar ardı ardına geldi. Bir yıl sonra yüzlerce ABD askeri kaldı.
ABD'nin Suriye Demokratik Güçlerine verdiği destek, öncülüğünü Kürtlerin yaptığı grubu terörist bir tehdit olarak gören NATO müttefiki Türkiye'yi çok kızdırdı. Bu yıl (2019) üst düzey ABD'li yetkililer Ankara'yı yatıştırmaya, Kürtlerin güvenliğini sağlayacak ve koalisyonun IŞİD’e karşı faaliyetlerini sürdürmesine izin verecek bir mekanizma geliştirmeye çalıştı.
Ancak Ekim ayındaki bir telefon görüşmesinde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sınır ötesi bir işgal başlatmak için uzun süredir devam eden tehdidini tekrarladı. Trump Türklerin, Kürtlere karşı saldırısında bölgedeki ABD çekerek teslim oldu.
Ekim ayında, Trump'ın danışmanları onu tekrar bu kararından dönmeye çağırdı . Trump en sonunda, bölgenin zengin petrol rezervlerini korumak ve IŞİD'le savaşmaya devam etmek için yaklaşık 600 askerden oluşan bir birliği Deyrezor bölgesinde bıraktı . Bölge istikrara kavuşmuş değil ve insani bedelleri büyük: “Yüzlerce kişi öldü ve yaklaşık 200.000 kişi yerinden edildi.”
2. Ukrayna skandalı üzerindeki koz
Trump'ın, Ukrayna'yı bu yıl Demokratik bir rakibi soruşturmaya zorlama çabaları, Washington'un ulusal güvenlik aygıtını gündeme getirdi. Senato ve Cumhuriyetçiler hızlı bir 2. Ukrayna skandalı üzerindeki koz duruşma ile beraat kararı için Ocak ayında baskı yaparken, Meclis Başkanı Nancy Pelosi davanın nasıl yapılandırılacağını görene kadar olası bir geciktirme taktiği olan itham maddelerini göndermeyeceğini belirtti.
Suçlama savaşı, Trump’ın ABD ulusal güvenliği pahasına kişisel kazanç için ofisini kullanması ve yaklaşmakta olan seçimlere devam eden dış müdahalelerle ilgili endişeleri artırdı. Zaten acı bir siyasi bölünmeyi de keskinleştirdi.
Eylül ayında, Trump'ın eski Savunma Bakanı James Mattis Amerikalılar arasında “artan hor görmeyi” ülkenin en büyük uzun vadeli ulusal güvenlik tehditlerinden biri olarak tanımladı.
3. Kuzey Kore konuşmaları püskürüyor ve duraklıyor
Trump ve Kuzey Kore Yüksek Lideri Kim Jong Un arasındaki 2018'deki tarihi nükleer görüşmeler, iki ülkenin gerilimleri artırabileceği ve nükleer bir çatışmayı önleyebileceği umudunu sundu. Görüşmeler Haziran 2018'deki Singapur Zirvesi'nden sonra durdu. Her iki tarafta 2019'da önemli sözlü taahhütlerde bulunurken, bu yıl ikili ilişkilerde kademeli bir bozulma yaşadı.
Pyongyang, Washington'u ekonomik yaptırımları hafifletme taahhüdünü yerine getirmemekle suçladı ve ayrıca ulusal güvenlik garantileri talep etti. Washington, Pyongyang'ın nükleer silahlardan arındırma çabalarından hiçbir zaman tam olarak memnun değildi. Ortaya çıkan bu çıkmaz durum da, Kuzey Kore'yi görüşmelerin tamamen durduğuna ikna etti.
Son haftalarda, Kuzey Kore yetkilileri Birleşik Devletlere “Noel hediyesi” teslim sözü verdi. Tüm bunlar, Pyongyang'ın muhtemelen yıl sonuna kadar kıtalararası bir balistik füzeyi test etmeye hazırlandığına işaret ediyor.
İran ve ABD arasındaki gerginlikler 2019'da, ABD'nin yaptırım kararlarının yürürlüğe girmesi ve Tahran'ın sert ABD yaptırımlarına karşı çatışmasıyla hızla arttı. (Trump, nükleer anlaşmasından çekildi.)
Mart ayında ABD, İran Devrim Muhafızları Birlikleri'ni terörist bir grup olarak kabul ettiğini duyurdu. Buna karşılık Tahran, nükleer programını yeniden canlandırdı ve Basra Körfezi'ndeki kilit nakliye hatlarında ticari gemileri taciz etmeye ve ele geçirmeye başladı. İran, Haziran ayında bir ABD askeri casus uçağını düşürdü. Bu durum ABD’ye misilleme şansı doğurdu.
Tahran, 40 yıl önce ülkenin İslam Devrimi'nden bu yana gördüğü en kötü siyasi huzursuzluğa orantısız bir baskı poliikası uyguladı. Ülkede başlayan protestolar haftalarda durgunlaştı.
Venezüella'nın Rusya destekli lideri Nicolás Maduro, Juan Guaidó'nun sert muhalefeti ile karşı karşıya kaldı. Ülkedeki ekonomik çöküş, elektrik kesintileri Venezuela’nın karışmasına yol açtı. Ocak ayında Batı'nın desteğiyle Venezuela'da geçici başkanlığını ilan eden Guaido, iktidara geldi. Mayıs ayında gerilimler daha da artma noktasına geldi.
Venezuela’daki bu darbe girişimi, ABD ve özellikle de ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton tarafından utanç verici bir başarısızlık olarak görüldü. ABD, sert yaptırımlara ek olarak, askeri seçenekler oluşturacak kadar ileri gitti, ancak hiçbir zaman harekete geçmedi.
Manşet Haberleri
İlgili Haberler
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın!
Yorum Yazın